Voorbeeld van een negatief bindingspatroon binnen een relatie.
Helena is een perfectioniste, net zoals haar ouders vroeger. Ze vindt uiterlijkheden en goede manieren erg belangrijk. Ze is getrouwd met Bernard die zich meestal wel gedraagt zoals het hoort. Zijn gedrag aan tafel is ook altijd uitstekend en levert voor niemand enige ergernis op.
Op een dag is Helena moe en is alles haar een beetje teveel. Ze komt thuis uit haar werk en Bernard staat dit keer niet zoals gewoonlijk klaar om haar gedag te zeggen en te helpen bij het eten. Hij heeft wat langer tijd nodig op zijn werk. Ze voelt zich uitgeput maar blijft zichzelf opjagen (haar kwetsbaarheid negeert ze en ze rust niet even uit). Ze kookt het avondeten en tegen de tijd dat Bernard thuis komt, is het niet Helena maar een "afkeurende moeder" die hem bij de deur staat op te wachten. Helena ergert zich in stilte aan allerlei kleinigheden van Bernard waar ze zich vanmorgen nog helemaal niet aan stoorde. Inmiddels voelt Bernard zich slecht op zijn gemak, hij weet niet waarom. Aan tafel bevinden ze zich inmiddels in de volle energie van een negatief bindingspatroon. Bernard wordt steeds onhandiger, knoeit soep en slurpt en voelt zich steeds slechter op zijn gemak. Helena voelt steeds meer afkeuring. Ze snauwt "zou je nou willen stoppen met slurpen, daar kan ik niet tegen!" Waarop Bernard , die nu omschakelt van onhandige zoon naar de opstandige zoon, zegt: "Zou je willen ophouden met te zeggen wat ik moet doen, je bent niet te genieten" en staat op en loopt van tafel weg.
Voorbeeld van een negatief bindingspatroon binnen een relatie.
Karel en Ans zijn net terug van een feestje. Ans voelt zich gekwetst en verraden want Karel heeft staan flirten met een andere vrouw. Ze trekt zich terug en zegt weinig (rol van slachtoffer dochter). Als Karel ergens een hekel aan heeft is het wel als hem een schuldgevoel aangepraat wordt en hij ergert zich aan zijn vrouw (rol van bestraffende vader). Dit kan hij uiten door bv te gaan mopperen op haar maar het kan ook dat hij het energetisch en met blikken laat merken. Na een tijdje voelt hij zich toch wel schuldig ten opzichte van Ans (schiet in zijn rol van schuldige zoon). In reactie op deze verandering van houding van Karel verandert Ans in een negatieve moeder die haar energie nog verder terugtrekt, hem volledig gaat negeren en zo straf gaat uitdelen. Dit alles kan gebeuren zonder dat er een woord gezegd is.
Voorbeeld van een bindingspatroon tussen werkgever en werknemer.
Jan werkt sinds kort op een basisschool. Hij staat voor groep 8. Hij vindt het erg spannend want tijdens zijn stages ging het niet altijd helemaal goed. Zijn stagebegeleiders hebben hem niet zo goed beoordeeld en hij is dan ook nerveus geworden als er iemand meekijkt als hij les geeft. Maar nu heeft hij zich opgepept en het gaat lekker. De kinderen werken goed en hij kan ze goed helpen als ze met vragen bij hem komen. (bindingspatroon tussen hem en de kinderen is op dat moment verantwoordelijke vaderrol versus brave zoon /dochterrol).
Dan komt de directeur even binnen om te kijken hoe het gaat, en of hij nog iets nodig heeft. Jan schrikt en voelt zich opeens niet zo krachtig meer. Hij gaat snel zitten en kijkt op naar de directeur en stottert dat het wel goed gaat (schiet weer in zijn onzekere zoonrol net als tijdens zijn stages als er iemand meekeek om hem te beoordelen). De directeur schiet in reactie hierop onbewust in zijn eigen verantwoordelijke vaderrol en geeft zelf antwoord als een kind wat vraagt en neemt even de klas een beetje over. Als hij dan weer weg gaat blijft Jan in zijn onzekere zoonrol zitten en worden de kinderen steeds vervelender. Hij heeft weer helemaal het gevoel dat hij het niet kan en krijgt de klas niet meer stil.
Voorbeeld van een bindingspatroon tussen volwassen kind en ouder.
Merle heeft net haar moeder gebeld en het gesprek is weer uit de hand gelopen. Zodra ze aan de telefoon was merkte ze al dat haar moeder koeltjes deed en toen ze vroeg wat er was bleek dat haar moeder teleurgesteld was dat ze niet eerder gebeld had en vond dat ze toch vaker zou kunnen bellen en langskomen. (de moeder van Merle zit in haar behoeftige dochter rol). Merle kent dit verhaal en raakt geïrriteerd (negatieve moeder rol). Ze zegt dat ze nu toch belt en dat het ook nooit goed is. Maar dan schreeuwt moeder "Nooit goed? Ik doe alles voor je! Ik sta altijd voor je klaar! Hoe ondankbaar kun je zijn!" (negatieve moederrol). Merle zegt tegen haar moeder dat ze ook nooit eens normaal kan doen en hangt op (rebelse dochterrol).
Voorbeeld van een bindingspatroon tussen ouder en kind (opvoedingssituatie).
Vaak spelen er in een gezin meer en gecompliceerde bindingspatronen een rol. Het is het uitermate verhelderend om daar inzicht in te krijgen.
In het onderstaande voorbeeld kun je zien dat:
vader en zoon in een binding zitten van autoritaire vader en rebelse zoon,
dat vader en moeder in een binding zitten van veroordelende vader en opstandige dochter.
en moeder en zoon in een binding van begripvolle moeder en goede zoon.
Vader en moeder hebben beide een heel andere opvoeding gekregen. Moeder een vrije opvoeding waar veel mocht en vader een strenge opvoeding met veel regels. Nu hebben ze zelf kinderen en hun oudste zoon heeft vaak erg impulsieve plannen. Dit is op zich heel leuk maar soms komt hij met enthousiaste plannen die op dat moment niet erg uitkomen. Vader laat dan het liefst kort en krachtig weten dat het niet kan. Dit hoeft geen probleem te zijn maar soms (vooral als hij moe is of andere dingen aan zijn hoofd heeft), doet hij dit vanuit de energie van een autoritaire vaderrol. Zodra dit het geval is reageert de zoon automatisch vanuit zijn rebelse zoonrol en wordt erg dwars en drammerig. De binding tussen vader en zoon is dan gestart.
Nu merkt moeder op dat er wrijving is. Ze snapt eigenlijk niet waarom vader het niet goed vindt en vooral dat hij het niet gewoon uitlegt maar zo autoritair wil bepalen wat er gebeurd. Ze stoort zich aan het bepalende gedrag van haar man en begint haar zoon uit te leggen waarom het nu niet kan en dat ze begrijpt waarom hij dit jammer vindt (begripvolle moeder rol richting haar zoon). Na wat heen en weer gepraat accepteert de zoon het en gaat hij wat anders doen (goede zoon rol richting zijn moeder).
Vader irriteert zich mateloos aan het 'slappe hap' gedrag van zijn vrouw en zegt verwijtend dat hun zoon eens moet leren luisteren in plaats van altijd maar een wederwoord te hebben! (veroordelende vader rol). Moeder mompelt terug dat hij ook geen beste opvoeder is (opstandige dochter rol)
terug naar boven